تبلیغات
تحقیق کده
تحقیق کده
سلام.چی شده؟چرانگرانی؟اهان فهمیدم!!!واسه فردا تحقیق میخای ولی نمیتونی جور کنی نگران نباش سایت rezahbm در خدمت شماست!!!

از نور و ویژگی ان بدانید!

سه شنبه 8 اردیبهشت 1394

نویسنده: سید رضا حسین نژاد |

نور صورتی از انرژی تابشی است که با سرعت 300000 کیلومتر بر ثانیه درفضا سیر می کند.

فرایند نور:
1- موجب دیدن اجسام می شود.
2- موجب عمل غذاسازی گیاهان می شود.
3- باعث کارکردن کلیه وسایل نوری می شود. 
4- موجب تغییر رنگ لباس و پارچه می شود.
برای آنکه جسمی دیده شود، باید از آن جسم نور به چشم برسد، بنابر این جسم یا باید از خودش نور تابش کند و یا نورهایی را که برآن تابیده شده است، به طرف چشم بیننده بازتاب دهد.
به همین دلیل اجسام به دو دسته تقسیم می شوند.
1- اجسام منیر یا چشمه ی نور: اجسامی که از خود نور تولید می کنند. مانند خورشید، لامپ روشن، شمع روشن، چوب در حال سوختن
2- اجسام غیر منیر: این اجسام از خود نوری تابش نمی کنند، بلکه نوری را که از چشمه های نور به آن ها تابیده است به طرف چشم، باز می گردانند، در نتیجه ما می توانیم آن ها را ببینیم.
انواع چشمه ی نور:
1- چشمه ی گسترده نور: یک شی نورانی نظیر خورشید، چراغ روشن، شعله ی شمع را چشمه ی نور گسترده می نامیم. 
2- چشمه نور نقطه ای: اگر صفحه ای از مقوا را که روی آن روزنه ی کوچکی ایجاد شده است، درمقابل چراغ روشنی قراردهیم، نور چراغ پس از گذشتن از روزنه منتشر می شود و روزنه مانند یک چشمه نور کوچک عمل می کند که به آن چشمه ی نقطه ای نور می گویند. 
تقسیم بندی اجسام غیر منیر از نظر عبور نور از آنها:
1- اجسام شفاف : اجسامی که نور از آن ها عبور می کند مانند شیشه – هوا – آب 
2- اجسام نیمه شفاف : اجسامی که نور از آن ها عبور می کند ولی از پشت آن ها اجسام دیگر به طور واضح دیده نمی شوند. مانند شیشه های مات – کاغذ کالک
3- اجسام کدر اجسامی که نور از آن ها عبور نمی کند.مانند آجر-مقوا-چوب و ....
نور به خط راست منتشر می شود.
چند دلیل مهم برای اثبات این موضوع:
1- عبور نور از لابه لای شاخ و برگ درختان 
2- تشکیل سایه 
3- خورشید گرفتگی
4- ماه گرفتگی
سایه چگونه تشکیل می شود؟ اگر جسم کدری در مقابل منبع نوری قرار گیرد در پشت جسم محوطه ی تاریکی بوجود می آید که به آن سایه می گویند.
راههای تشکیل سایه : 
1- تشکیل سایه به وسیله چشمه ی نقطه ای نور: در این حالت فقط سایه کامل ایجاد می شود و مرز مشخصی بین تاریکی و روشنایی وجود دارد.
نکته: قطر سایه به فاصله ی چشمه ی نور تا جسم کدر و پرده بستگی دارد.
نکته: هر گاه چشمه ی نور به جسم کدر نزدیک شود قطر سایه بزرگتر می شود و هرگاه چشمه ی نور را از جسم کدر دور کنیم قطر سایه کوچک تر می شود. 
2- تشکیل سایه به وسیله چشمه ی گسترده نور: در این حالت علاوه بر سایه کامل، نیم سایه نیز دیده می شود.
- خورشید گرفتگی (کسوف): هر گاه در چرخش ماه به دور زمین و هر دو به دور خورشید، مرکز آن سه (ماه،زمین،خورشید) روی یک خط راست واقع شود به طوری که ماه در وسط باشد، ماه جلوی نور خورشید را می گیرد و سایه آن روی زمین می افتد در نتیجه کسانی که در سایه ی ماه قرار دارند خورشید را تاریک می بینند. در این صورت می گوییم، خورشید گرفتگی رخ داده است.
- ماه گرفتگی: اگر زمین بین ماه و خورشید قرار گیرد، زمین جلوی نور خورشید را می گیرد و سایه آن روی ماه می افتد و آن را تاریک می کند. در این صورت می گوییم ماه گرفتگی رخ داده است.
بازتاب نور : برگشت نور از سطح یک جسم را بازتاب می گویند.
انواع بازتاب نور:
1- بازتاب منظم: این بازتابش در سطوح بسیار صاف صورت می گیرد. در این صورت پرتوهای نور به طور موازی به سطح تابیده و به طور موازی در یک جهت بازتاب می شوند. در این نوع بازتاب همواره تصویری واضح و روشن ایجاد می شود. مانند آینه 
2- بازتاب نامنظم: هرگاه یک دسته پرتو موازی نور به سطح ناهمواری برخورد کند به صورت پرتوهای غیر موازی و در جهات متفاوت بازتاب می شوند. دراین نوع بازتابش تصویر اشیاء مبهم و نامشخص است. 
اصل انعکاس: در بازتاب نور از سطح یک جسم، همواره زاویه تابش و بازتاب برابرند.
نکته 1: پرتو تابش: پرتو نوری که به سطح می تابد.(I)
نکته2: پرتو بازتابش: پرتو بازگشته از سطح را می گویند.(R)
نکته3: زاویه تابش: زاویه بین پرتو تابش و خط عمود را می گویند.(i)
نکته4: زاویه بازتابش: زاویه بین پرتو بازتاب و خط عمود را گویند.(r)
نکته5: زاویه آلفا α : زاویه بین پرتو تابش و سطح آینه را گویند.
نکته6: زاویه بتا α : زوایه بین پرتو بازتاب و سطح آینه را گویند.
نکته7: زاویه تابش متمم زاویه α است. 
نکته8: زاویه باز تابش متمم زاویه β است. 
انواع دسته اشعه (پرتو) نورانی:
1- دسته پرتو موازی: این پرتوها همانطور که از اسمشان پیدا است با هم موازی هستند. 
2- دسته پرتو همگرا: پرتوهایی هستند که در آن شعاع های نور در جهت انتشار به هم نزدیک می شوند و در یک نقطه به هم می رسند. 
3- دسته پرتو واگرا: پرتوهایی که در آن شعاع های نور در جهت انتشار از هم دور می شوند. 
پرتوهای حقیقی: 
پرتوهای تابش و بازتابش که به چشم می رسند را پرتوهای حقیقی می گویند.
پرتوهای مجازی: 
امتداد پرتوهای واگرایی که از سطح آینه بازتاب می شوند(در پشت آینه) پرتوهای مجازی گفته می شود.
تصویر حقیقی: 
زمانی تشکیل می شود که پرتوهای تابش شده از یک نقطه شی پس از برخورد به آینه یا عدسی در نقطه ای دیگر به هم برسند. تصویر حقیقی بر روی پرده تشکیل می شود.
تصویر مجازی: 
تصویری که پرتوهای مجازی در پشت آینه به وجود می آورند را می گویند.تصویر مجازی بر روی پرده تشکیل نمی شود.
آینه: 
قطعات شیشه ای که پشت آنها نقره اندود یا جیوه اندود شده است و می توانند نور را بازتاب دهند بازتاب از سطح آینه منظم است.
ویژگی های تصویر در آینه تخت 
1- تصویر مجازی 
2- تصویر مستقیم
3- تصویر برگردان(وارون جانبی(
4- طول تصویر با طول جسم برابر است.
5- فاصله تصویر تا آینه با فاصله ی جسم تا آینه برابر است.
کاربرد آینه ی تخت:
1- استفاده از تصویر مستقیم آن در خانه و وسایل نقلیه 
2- استفاده از آینه برای ارسال علایم مخابراتی به فاصله دور 
3- استفاده از آینه ی تخت برای اندازه گیری سرعت نور و وسایل نور بازتابی (تلسکوپ بازتابی(
4- پریسکوپ: این دستگاه از لوله ای تشکیل شده که در دو طرف آن دو آینه ی تخت موازی نصب شده که هر یک از این آینه ها با محور آینه زوایه 45 درجه می سازد. هر تصویری که در یکی از این آینه ها دیده می شود در دیگری نیز مشاهده می شود. 
انتقال آینه ی تخت: 
هرگاه جسمی در برابر آینه ی تختی قرار گیرد، تصویر مجازی آن در آینه دیده می شود. چنانچه آینه به اندازه d جابه جا شود. تصویر به اندازه 2d نسبت به جسم جابه جا می شود.
اگر آینه ثابت باشد و جسم به اندازه d نسبت به آینه جا به جا شود تصویر نسبت به جسم به اندازه d جا به جا می شود.

ادامه مطلب

نظرات() 

کاروفناوری هفتم(هرم غذایی)

یکشنبه 6 اردیبهشت 1394

نویسنده: سید رضا حسین نژاد |

گروه های مختلف هرم غذایی

چگونه می توان تغذیه درست داشت؟

شرط اصلی سالم زیستن، داشتن تغذیه صحیح است.

تغذیه صحیح یعنی رعایت دو اصل تعادل و تنوع در برنامه غذایی روزانه.تعادل به معنی مصرف مقادیر كافی از مواد مورد نیاز برای حفظ سلامت بدن است وتنوع یعنی مصرف انواع مختلف مواد غذایی كه در 4 گروه اصلی غذایی معرفی می شوند.
بهترین راه اطمینان از تعادل و تنوع در غذای روزانه استفاده از هر 4 گروه اصلی غذایی است.

چهار گروه اصلی غذایی عبارتند از: گروه نان و غلات، گروه میوه ها وسبزی ها، گروه شیر و لبنیات، گروه گوشت، حبوبات، تخم مرغ و مغزها.
مواد غذایی هر گروه، دارای ارزش غذایی تقریبا" یكسان هستند و می توان از یكی به جای دیگری استفاده كرد.
مقایسه مقدار مصرف روزانه از گروه های غذایی را می توان با استفاده از شكل یك هرم نشان داد.

هرم غذایی چیست؟
هرم غذایی نشان دهنده گروه های غذایی و موادی است كه در هر گروه جای می گیرند.
قرار گرفتن موادغذایی در بالای هرم كه كمترین حجم را در هرم اشغال می كند به این معنی است كه افراد بزرگسال باید از این دسته از مواد غذایی كمتر مصرف كنند (مانند قندها و چربی ها)
هر چه از بالای هرم به سمت پایین نزدیك می شویم حجمی كه گروه های غذایی به خود اختصاص می دهند بیشتر می شود كه به این معنی است كه مقدار مصرف روزانه این دسته از مواد غذایی باید بیشتر باشد.
شناسایی گروههای غذایی به عنوان راهنمایی برای تعذیه كلیه گروههای سنی در جامعه ضروری است و پایه و اساس برنامه ریزی غذایی همه افراد می باشد كه البته در گروههای سنی مختلف قابل انطباق با شرایط ویژه آن گروه بوده و در فصل مربوطه به تفاوت در سهم گروههای غذایــی و توصیه های تغذیه ای خاص آن اشاره شده است.

گروه نان و غلات
این گروه شامل انواع نان، برنج، ماكارونی، گندم و جو است.
مواد مغذی مهم: انرژی، بعضی از انواع ویتامین های گروه ب، آهن و مقداری پروتئین.
واحد اندازه گیری: هر واحد از این گروه برابر است با یك برش 30 گرمی از انواع نان (به اندازه یك كف دست از نان سنگك، بربری یا تافتون در مورد نان لواش چهار كف دست معادل 30 گرم است)، نصف لیوان ماكارونی یا برنج خام معادل یك لیوان از شكل پخته آن ها، نصف لیوان غلات خام معادل یك لیوان پخته غلات.
مقدار مصرف: برای افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه 12-10 واحد توصیه می شود. این گروه برای تامین انرژی، رشد و سلامت دستگاه عصبی لازم است.

نكات مهم در استفاده از گروه نان و غلات
1- بهتر است برنج به صورت كته مصرف شود.
2- بیشتر از نان های حاوی سبوس (مثل نان جو و سنگك) استفاده شود.
3- برای كامل كردن پروتئین گروه نان و غلات بهتر است آن ها را به صورت مخلوط با حبوبات مصرف كرد (مثلا" عدس پلو، باقلا پلو، عدسی با نان و غیره).

گروه میوه ها و سبزی ها

این گروه شامل موارد زیر است:
الف- سبزی ها و میوه های غنی از ویتامین C (مثل سبزی های برگی، گوجه فرنگی وفلفل دلمه ای و میوه هایی مثل مركبات).
ب- سبزی ها و میوه های غنی از ویتامین A شامل سبزی ها و میوه های به رنگ زرد، نارنجی، قرمز و سبز تیره و سبزی های برگی (مثل اسفناج، هویج، گوجه فرنگی، طالبی، زردآلو و شلیل).
ج- سایر سبزی ها یا میوه ها (مثل سیب، موز، هلو، گلابی، انواع توت ها، گیلاس، انگور، هندوانه، كرفس، بادمجان، كدو، سبزی خوردن، قارچ، پیاز و كاهو).

نظرات() 

آهنربا

شنبه 5 اردیبهشت 1394

نویسنده: سید رضا حسین نژاد |


آهن ربا و مغناطیس

تهیه کننده :سیدرضاحسین نژاد
منبع : تحقیق کده


آهنربا چیست ؟Smile
آهن‌ربا معمولا از آهن یا فولاد ساخته می‌شود. البته سنگ‌هایی نیز وجود دارند كه خاصیت مغناطیسی دارند. این سنگ‌ها همیشه به سمت شمال یا جنوب می‌ایستند و قدیم از این سنگ‌ها در سفرهای دور و دراز برای جهت‌یابی استفاده می‌كردند. آهن‌ربا نیز همین‌طور است و اگر بتواند آزادانه نوسان كند، به سمت شمال یا جنوب ثابت می‌شود و به همین جهت هست كه دو انتهای یك آهن‌ربا را قطب شمال و قطب جنوب می‌نامند. 

اگر بخواهید قطب‌های شمال دو آهن‌ربا را به هم نزدیك كنید، احساس می‌كنید كه نیرویی آن دو را از یكدیگر دور می‌سازد. همین‌طور قطب‌های جنوب دو آهن‌ربا نیز یكدیگر را دفع می‌كنند.اما اگر قطب شمال یك آهن‌ربا را به قطب جنوب آهن‌ربا دیگر نزدیك كنید، می‌بینید كه دو آهن‌ربا به سمت هم كشیده می‌شوند و قطب‌های شمال و جنوب آهن‌ربا یكدیگر را جذب می‌كنند. این كشش و جاذبه بسیار قوی است و گاهی 
اوقات جداكردن دو آهن‌ربا از یكدیگر كار بسیار مشكلی است.پس بنابراین قطب‌های همنام یا همانند، یكدیگر را دفع می‌كنند و قطب‌های غیرهمنام یا متفاوت یكدیگر را جذب می‌كنند.آهن‌ربا بعضی از مواد را به طرف خود می‌كشد و آن موادی است كه خاصیت آهن‌ربایی داشته باشند؛ مثل سنجاق، سكه، گیره كاغذ، قیچی، میخ، سوزن و چیزهایی كه فلزی باشد.آهن‌رباها به شكل‌های مختلفی ساخته می‌شوند. گاهی وقت‌ها به شكل مستطیل و بعضی‌وقت‌ها به شكل نعل اسب و یا میله‌ای است و با دو رنگ، قطب شمال و جنوب آن مشخص می‌شود.
از آهن‌ربا در جاهای زیادی استفاده می‌شود؛ به عنوان نمونه، یخچال از فولاد درست شده و به در فولادی یخچال یك آهن‌ربا چسبیده است كه باعث می‌شود در یخچال بسته بماند و در وسایلی كه برای تزئین و زیبایی به در یخچال می‌چسبانند، پشتش یك آهن‌ربا چسبیده است و این باعث می‌شود به در فولادی یخچال بچسبد.گاهی اوقات هم برای جمع‌آوری فلزات از آهن‌ربا استفاده می‌شود. وقتی آهن یا فولاد به یك آهن‌ربا می‌چسبد، خودش هم یك آهن‌ربا می‌شود. اولین گیره كاغذ كه به آهن‌ربا می‌چسبد، گیره دومی را آهن‌ربا می‌كند و هر قدر كه آهن‌ربا قوی‌تر باشد گیره‌های بعدی نیز خاصیت آهن‌ربا را پیدا می‌كنند و این گیره‌ها به هم می‌چسبند.یك نكته جالب درباره آهن‌ربا این است كه اگر یك فلزی را به آهن‌ربا مدتی بكشیم، آن فلز یك آهن‌ربا می‌شود و براحتی می‌تواند یك گیره فلزی را بلند كند.

انواع آهنربا : 

اساس کار تمام آهنرباها یکسان است، اما به دلیل کاربرد در دستگاههای مختلف ، آرایش و صنعت ، آن را به اشکال و اندازه‌های گوناگون می سازند، و لذا انواع آن از لحاظ شکل عبارتند از : 
• تیغهای 
• میلهای 
• نعلیشکل 
• استوانهای 
• حلقهای 
• کروی 
• پلاستیکی 
• سرامیکی و ... 

سیر تحولی و رشد : 

انسانهای اولیه به سنگهایی برخورد کردند که قابلیت جذب آهن را داشتند. معروف است که ، نخستین بار ، شش قرن قبل از میلاد مسیح ، در شهر باستانی ماگنزیا واقع در آسیای صغیر «ترکیه امروزی) ، یونانیان به این سنگ برخورد کردند. بنابراین بخاطر نام محل پیدایش اولیه ، نام این سنگ را ماگنتیت یا مغناطیس گذاشتند که ترجمه فارسی آن آهنربا می باشد. سنگ مذکور از جنس اکسید طبیعی آهن با فرمول شیمیایی Fe3O4 می باشد. 
بعدها ملاحظه گردید که این سنگ در مناطق دیگر کره زمین نیز وجود دارد. پدیده مغناطیس همراه با کشف آهنربای طبیعی مشاهده شده است. با پیشرفت علوم مختلف و افزایش اطلاعات بشر در زمینه مغناطیس ، انواع آهنرباهای طبیعی و مصنوعی ساخته شد. امروزه از آهنربا در قسمتهای مختلف مانند صنعت ، دریانوردی و ... استفاده می گردد. 

منشا پیدایش : 
کهربا شیرهای است که مدتها پیش از بعضی از درختان مانند کاج که چوب نرم دارند، بیرون تراوید. و در طی قرنها سخت شده و بصورت جسم جامدی نیم شفاف در آمده است. کهربا به رنگهای زرد تا قهوهای وجود دارد. کهربای صیقل داده شده سنگ زینتی زیبایی است و گاهی شامل بقایای حشرههایی است که در زمانهای گذشته در شیره چسبناک گرفتار شده اند. 

یونانیان باستان خاصیت شگفت انگیز کهربا تشخیص داده بودند. اگر کهربا را به شدت به پارچهای مالش دهیم اجسامی مانند تکه های کاه یا رانههای گیاه را که نزدیک آن باشد جذب میکند. اما سنگ مغناطیس یک ماده معدنی است که در طبیعت وجود دارد. نخستین توصیف نوشته شده از کاربرد سنگ مغناطیس به عنوان یک قطب نما در دریانوردی در کشورهای غربی ، مربوط به اواخر قرن دوازدهم میلادی است. ولی خواص این سنگ خیلی پیش از آن در چین شناخته شده بود.

حوزه عمل : 

آهنربا به طور مستقیم و غیر مستقیم در زندگی روزانه بشر موثر است و به جرات می توان گفت که اگر این خاصیت نبود زندگی بشر امروزی با مشکل مواجه می شد. از جمله وسایلی که در ساختمان آن از خاصیت آهنربایی استفاده شده است، می توان به یخچال ، قطب نما ، کنتور برق ، انواع بلندگوها ، موتورهای الکتریکی (مانند کولر ، پنکه ، لوازم خانگی و ...) ، وسایل اندازه گیری الکتریکی مانند ولت سنج ، آمپر سنج و ... اشاره کرد. 

نظرات() 

از سنگ بدانید

جمعه 4 اردیبهشت 1394

نویسنده: سید رضا حسین نژاد |

آذرخش یکی از دراماتیک‌ترین تأثیرات الکتریسیته است.

برق[۱] یا الکتریسیته،[۱](به یونانیήλεκτρον)، مجموعه‌ای از پدیده‌های طبیعیست که به حضور و جریان بار الکتریکی وابسته است. الکتریسیته آثار معروف متنوعی چونآذرخش، الکتریسیته ساکن، القای الکترومغناطیسی و جریان الکتریکی دارد. به علاوه،الکتریسیته اجازه تولید و دریافت تابش‌های الکترومغناطیسی مانند موج‌های رادیویی را فراهم می‌آورد.

در الکتریسیته، بارهای الکتریکی میدان‌های الکترومغناطیسی را تولید می‌کنند و این میدان‌ها سایر بارها را تحت تأثیر قرار می‌دهند. الکتریسیته به چند دلیل مختلف فیزیکی اتفاق می‌افتد:

در مهندسی برق از الکتریسیته برای این منظورها استفاده می‌شود:

پدیده‌های الکتریکی از گذشته دور مورد مطالعه قرار گرفته‌اند، اما پیشرفت در درک نظری تا قرن‌های هفدهم و هیجدهم به آرامی اتفاق افتاد. حتی آن زمان نیز کاربردالکتریسیته اندک بود، و این موضوع تا آواخر قرن نوزدهم و زمانی که مهندسان قادر به استفاده از برق در مناطق صنعتی و مسکونی شوند، ادامه یافت. پیشرفت سریع درتکنولوژی الکتریکی صنعت و جامعه را دگرگون ساخت. کاربرد گسترده الکتریسیته سبب شد که از آن در موارد کاربردی بدون محدودیت شامل حمل و نقل، گرمایش، روشنایی،مخابرات و محاسبات استفاده شود. اکنون الکتریسیته پایه‌های جامعه صنعتی مدرن را تشکیل می‌دهد.

نظرات() 

تنظیم هورمونی

جمعه 4 اردیبهشت 1394

نویسنده: سید رضا حسین نژاد |

تنظیم هورمونی

حفظ و حیات بقای نسل جانوران در گرو فعالیت های گوناگون سلول ها و اندام های بدن آنها است. برای اینكه فعالیت های بدن جانوران در جهت مشخص و سودمندی انجام شود به نوعی نظم و هماهنگی نیاز دارد. در جانوران پیشرفته مانند انسان تنظیم این فعالیت ها بر عهده ی دستگاه عصبی و دستگاه هورمونی است. تنظیم هورمونی فعالیت های بدن به قدری اهمیت دارد كه در اغلب موارد،با ترشح مواد هورمونی یك غده, به وسیله ی ترشح غددی دیگر تنظیم می شود و یا كنترل آن توسط عصب صورت می گیرد.

غدد بدن به دو دسته خارجی (برون ریز) و داخلی (درون ریز) تقسیم بندی می شوند.

غدد برون ریز مواد ترشحی خود را از راه یك مجرای ویژه به بیرون از بدن (محیط خارجی) می ریزند مانند غدد مولد عرق اما غدد درون ریز مجموعه ای از سلول های تخصص یافته ترشحی است كه شبكه ی مویرگی غنی دارد سلول های این غدد كه با جداره نازك مویرگ ها در تماس نزدیك است مواد خود را به داخل خون می ریزد و در تمام بدن پخش می شود. در بدن بافت یا اندام هدف وجود دارد، كه نسبت به هورمون ها حساسیت دارد یعنی دارای گیرنده هایی است كه پیام هورمونی را دریافت می كند.

دستگاه درون ریز متنوع و پیچیده است. این دستگاه مواد خامی به نام هورمون ترشح می كند. هورمون یك كلمه یونانی است و به معنی «من برمی انگیزم» است. هورمون ها موادی شیمیایی هستند و ویژگی های خاصی دارند. از جمله آن كه در پاسخ به یك محرك خاص ساخته و ترشح می شوند و اگر وارد جریان عمومی خون شوند پیام را در سرتاسر بدن حمل می كنند و آن را به تمام سلول ها می رسانندهورمون به وسیله یك سلول یا گروهی از سلول ها به داخل مایعات داخلی بدن ترشح شده و اثر كنترلی روی سلول های دیگر بدن دارد. هورمون ها به گیرنده های اختصاصی خود كه روی سلول هدفشان قرار دارد متصل می شوند. اتصال هورمون به گیرنده موجب بروز پدیده های مختلف در داخل سلول می شود. گیرنده ها باید هورمون را از میان میلیون ها مولكول دیگر كه در معرض آن قرار دارند تشخیص دهند. برخی هورمون ها اعمال موضعی (مربوط به محل خاصی در بدن) و برخی اعمال عمومی دارند.

اكنون دانسته شده است كه:

-هر هورمون می تواند بر چندین سلول متفاوت اثر كند.

-هر سلول معین می تواند تحت تأثیر بیش از یك هورمون باشد.

-و هورمون ها می توانند اثرات مختلفی را در یك سلول یا سلول های مختلف اعمال نمایند.

هورمون ها چگونه در بدن منتقل می شوند؟

هورمون ها بعد از آزاد شدن می توانند به صورت آزاد و یا متصل به پروتئین های خاصی در گردش خون حمل شوند. هورمون های محلول در آب (مثل پپتیدها و هورمون اپی نفرین) در آب پلاسما حل شده و به وسیله خود پلاسما منتقل می گردند. ولی هورمون های استروئیدی و تیروئیدی و ویتامین D (ویتامین D نوعی هورمون است) در خون به طورعمده به پروتئین های موجود در پلاسما می چسبند و به وسیله آنها در خون گردش می كنند و تا زمانی كه از پروتئین های پلاسما جدا نشده باشند غیرفعالند. (چون نمی توانند به آسانی از دیواره مویرگ ها انتشار پیدا كنند و به سلول های هدفشان دسترسی یابند) و می توان آنها را به عنوان ذخیره قلمداد كرد.

هورمون ها چقدر در خون عمر می كنند؟

نیمه عمر هورمون در خون به طور مستقیم با میزان اتصال به پروتئین ارتباط دارد. هورمون هایی كه به پروتئین های پلاسما می چسبند با سرعت بسیار آهسته تری از خون پاك می شوند و ممكن است برای چندین ساعت یا حتی چندین روز در خون باقی بمانند. به عنوان مثال نیمه عمر هورمون های استروئیدی غدد فوق كلیه، در گردش خون از 20 تا 100 دقیقه است. در حالی كه نیمه عمر هورمون های تیروئید كه به پروتئین چسبیده اند ممكن است به درازای یك تا شش روز باشد. (نیمه عمر یك ماده شیمیایی مدت زمانی است كه طول می كشد تا غلظت آن به نصف مقدار اولیه برسد).

غلظت هورمون ها در گردش خون و سرعت ترشح آنها چقدر است؟

غلظت هورمون های مورد نیاز به طور غیرقابل تصوری اندك است. غلظت هورمون ها درخون در محدوده حداقل یك پیكوگرم (یك میلیونیوم میلیونیوم گرم) در هر میلی لیتر خون تا حداكثر چند میكروگرم (میلیونیوم گرم) در هر میلی لیتر خون است.

به همین ترتیب، سرعت ترشح هورمون های مختلف نیز فوق العاده اندك است و معمولاً بر حسب میكروگرم یا میلی گرم در روز تعیین می شود.

فرایندهای بسیار تخصص یافته ای در بافت های بدن وجود دارند كه حتی به این مقادیر اندك هورمون ها امكان می دهند تا یك كنترل قوی روی بدن داشته باشند.

هورمون ها باید به وسیله یك گیرنده شناخته شده و به آن متصل شوند و سپس مجموعه هورمون – گیرنده، تولید پیام (سیگنال) می كند. گیرنده ها باید هورمون ها را از میلیون ها مولكول دیگر كه در معرض آن قرار دارند تشخیص دهند. پیام های تولید شده باعث ایجاد تغییرات (به عنوان مثال در روندهای داخل سلول) می شود.

عمل اتوكرین

هنگامی رخ می دهد كه ماده تولید شده روی خود سلول ترشح كننده اش اثر بگذارد. به ماده ای كه به این صورت منتقل می شود، ماده اتوكرین گفته می شود. هورمون ها هم گاهی می توانند این عمل را انجام دهند. به عنوان مثال گروهی از سلول های پانكراس (سلول های بتا)، هورمون انسولین ترشح می كنند، خود هورمون انسولین می تواند با اثر بر این گروه از سلول ها، رشد و عملشان را كنترل كند.

عمل پاراكرین

یعنی انتقال مولكول از یك نوع سلول به سلول متفاوت همسایه اش. به موادی كه از این طریق بین سلول های مجاور (و متفاوت) منتقل می شوند مواد پاراكرین گفته می شود. هورمون ها هم می توانند از طریق پاراكرین منتقل شوند و روی سلول مجاور سلول ترشح كننده شان اثر بگذارند. به عنوان مثال گروه دیگری از سلول های پانكراس (سلول های دلتا) می توانند هورمونی ترشح كنند كه روی سلول مجاورشان كه تولید كننده انسولین است (یعنی روی سلول های بتا) اثر گذاشته و آزاد شدن انسولین را مهار كند.

آشنایی با غده های مهم بدن:

هیپوفیز:

غده هیپوفیز مهم ترین بخش سیستم غدد درون ریز به شمار می رود.

غده هیپوفیز به دو بخش تقسیم می شود: بخش پیشین (قدامی) و بخش پسین (خلفی).

بخش پسین یا خلفی غده هیپوفیز، هورمون ضد ادرار (آنتی دیورتیک) را ترشح می کند که با تاثیری که بر کلیه ها و دفع ادرار دارد، به حفظ توازن آب بدن کمک می کند.

 

همچنین هورمون اکسی توسین را ترشح می کند که باعث انقباضات رحم در طی زایمان و نیز ترشح شیر از سینه های مادر بعد از زایمان می گردد.

بخش پیشین هیپوفیز فعالیت غدد تیروئید، آدرنال و تناسلی را تنظیم می کند. از میان هورمون هایی که بخش پیشین هیپوفیز ترشح می کند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- هورمون رشد یا سوماتوتروپین که رشد استخوان ها و سایر بافت های بدن را تحریک می کند و در استفاده بدن از موادمغذی و معدنی نقش دارد.

هورمون های تیروئید سرعت سوخت ساز بدن را تنظیم می کنند

- هورمون تیروتروپین که غده تیروئید را برای تولید هورمون های تیروئید تحریک می کند.

- کورتیکوتروپین که غده آدرنال را برای تولید برخی هورمون های خاص تحریک می کند.

غده هیپوفیز همچنین اندورفین نیز ترشح می کند. اندورفین ها مواد شیمیایی هستند که برای کاهش حساسیت به درد، بر روی سیستم عصبی کار می کنند.

علاوه بر این، غده هیپوفیز هورمون هایی نیز ترشح می کند که به تخمدان ها و بیضه ها برای تولید هورمون های جنسی پیام می فرستند.

اختلال در عملکرد هورمون رشد باعث رشد بیش از حد قد یا کاهش بیش از حد قد می شود.

.

- تیروئید

تیروئید که در بخش جلویی گردن قرار دارد، هورمون های تیروکسین و تری یدوتیرونین را تولید می کند. این هورمون ها سرعت سوخت ساز بدن را تنظیم می کنند. همچنین نقش مهمی در رشد استخوان ها و مغز و سیستم عصبی در کودکان دارند.

تولید و آزادسازی هورمون های تیروئید توسط تیروتروپین کنترل می شود که آن نیز به نوبه خود توسط غده هیپوفیز ترشح می شود.

در ساخته شدن هورمون های غدهٔ تیروئید، ید به کار می رود که تیروئید آن را از خون جذب می کند؛ بنابراین مصرف غذاهایی یددار مثل ماهی یا استفاده از نمک ید دار به جای نمک معمولی در کارکرد این غده مؤثر است.

 

پاراتیروئید

به غده تیروئید، چهار غده کوچک متصل است که به همراه یکدیگر عمل می کنند و پاراتیروئید نامیده می شوند. این غدد هورمون پاراتورمون را ترشح می کنند که با کمک هورمون کلسی‌تونین که در تیروئید تولید می شود، سطح کلسیم را در خون تنظیم می کنند.

ادامه مطلب

نظرات() 

از دستگاه عصبی بدانید!

جمعه 4 اردیبهشت 1394

نویسنده: سید رضا حسین نژاد |

دستگاه عصبی

دستگاه عصبی، اطلاعات را جمع آوری، تحلیل، ذخیره و منتقل می كند. این دستگاه كاركردهای حیاتی بدن را كنترل می كند و با جهان خارج تعامل دارد. دستگاه های عصبی دو قسمت دارد: دستگاه عصبی مركزی كه مغز و طناب نخاعی را تشكیل می دهد و دستگاه عصبی محیطی كه از اعضایی تشكیل می شود كه از مغز و طناب نخاعی منشأ گرفته، به تمام نواحی بدن می روند. پیام ها به صورت تكانه تهای الكتریكی ظریف، از طریق دستگاه عصبی، از مغز به بقیه بدن و برعكس منتقل می شوند. مغز تقریباً‌ تمامی فعالیت ها را كنترل می كند: هم فعالیت های آگاهانه مثل حركت هم فعالیت های غیر آگاهانه مثل حفظ دمای بدن. همچنین در مورد محیط و وضعیت سایر قسمت های غیر آگاهانه مثل حفظ دمای بدن. همچنین در مورد محیط و وضعیت سایر قسمت های بدن اطلاعاتی را دریافت می كند. برای مثال، اعصابی كه به چشم ها ختم می شوند، اطلاعات تصویری را ثبت می كنند و اعصاب زیر سطح پوست، حواسی چون درد را منتقل می كنند. به علاوه مغز قادر به انجام فرایندهای پیچیده ای چون یادگیری، حافظه، تفكر و هیجان است و می تواند بدن را وادار كند كه بر اساس فرایندها عمل كند.
ساختار و كاركرد مغز
مغز، پیچیده ترین عضو بدن است. بیش از ۱۰۰ میلیارد سلول عصبی و میلیاردها راه عصبی را درخود جای داده است. بزرگترین قمست مغز، مخ است. مخ به دو نیمه (نیمكره) تقسیم می شود كه به وسیله طنابی از رشته های عصبی به نام جسم پینه ای به هم متصل هستند لایه خارجی (قشر مغز) از بافتی به نام ماده خاكستری تشكیل شده است كه پیام های عصبی را تولید و تنظیم می كند. لایه درونی از ماده سفید تشكیل شده است كه پیام ها را انتقال می دهد. مخ، تفكر آ‎گاهانه و حركت را كنترل و اطلاعات حسی را تفسیر می كند؛ قسمت های مختلف آن، فعالیت های ویژه ای چون تكلم و بینایی را اداره می كنند. ساختاری در قاعده مغز به نام مخچه، وظیفه تعادل، هماهنگی و شكل دادن به وضعیت بدن را بر عهده دارد. ارتباط مغز با طناب نخاعی از طریق سابقه مغز است كه كاركردهای حیاتی از جمله تنفس را كنترل می كند. درست بالای ساقه مغز، هیپوتالاموس قرار دارد كه ارتباط بین دستگاه عصبی و غدد درون ریز را برقرار می كند و به تنظیم دمای بدن، خواب و رفتارهای جنسی كمك می كند. مغز به وسیله جمجمه و پرده هایی به نام مننژ محافظت می شود. مایع شفاف مغزی ـ نخاعی مثل یك ضربه گیر، مغز و طناب نخاعی را در برابر آسیب محافظت می كند.
سازماندهی دستگاه عصبی
دستگاه عصبی مركزی، متشكل از مغز نخاع، پیام های عصبی را تجزیه تحلیل و هماهنگ می كند نخاع، ارتباط بین مغز و بقیه بدن را برقرار می سازد. راه های حركتی كه پیام ها را از مغز می آورند، در طناب نخاعی نزول می كنند. در حالی كه راه های حسی از پوست و سایر اعضای حسی، از طناب نخاعی بالا رفته، پیام ها را به مغز می برند. شبكه ای از اعصاب محیطی به كلیه قسمت های بدن می رسد. هر عصب از صد رشته عصبی تشكیل می شود كه شامل سلول های عصبی هستند و در دستجاتی قرار گرفته اند. از طناب نخاعی، ۳۱ جفت عصب، منشأ می گیرند. این اعصاب در تنه و اندام ها به اعصاب كوچكتر و كوچكتری تقسیم می شوند.
ساختار نخاع
نخاع از ماده خاكستری كه حاوی سلول های عصبی و حمایت كننده است و ماده سفید كه حاوی رشته های عصبی است، تشكیل می شود. نخاع به وسیله پرده های محافظی به نام مننژ پوشیده می شود.

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : سید رضا حسین نژاد

← لینکستان





در این وبلاگ
در كل اینترنت
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :